BAS-project - "Bouwen aan een adaptieve school"
Inleiding
De visie die wij als team op ons onderwijs hebben is zichtbaar en voelbaar in de dagelijkse praktijk op de manier hoe we met kinderen omgaan en ze verder helpen in hun ontwikkeling.
Het BAS-project ondersteunt ons hierbij. Door samen met het team te denken en te praten over adaptief onderwijs verkennen we elkaars ideeën. De begeleider van BAS zorgt steeds voor de kaders van adaptief onderwijs, zodat we daaraan blijven voldoen.
Niet alle vernieuwingen staan van te voren vast; BAS houdt rekening met de mogelijkheden en beperkingen van onze leerkrachten bij het omgaan met verschillen tussen leerlingen. Na een periode van invoeren kijken we terug op de vernieuwing maken we afspraken over de doorgaande lijnen binnen de school, binnen de kaders die BAS stelt. De doorgaande lijnen moeten voor de duidelijkheid voor de kinderen zorgen.
Op deze manier is BAS is een realistisch uitvoerbaar project. Door teamleren werken we stap voor stap aan praktische leerkrachtvaardigheden. Theorie die we gebruiken is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en "good-practice". Het denken over adaptief onderwijs komt voort uit de ideeën van Luc Stevens. Het teamleren wordt vormgegeven op basis van de achtergronden van de “lerende organisatie”. Michael Fullan en Peter Senge legden hiervoor de basis.
Wat betekent dit voor onze school?
- Voortdurend bouwen vanuit het team door met elkaar te leren
- De opbouw in kleine stappen voor de leerkrachten te behappen moet zijn
- Per jaar het programma vastgesteld wordt samen met het team zodat de werkdruk beheersbaar blijft
- De uitkomst van afspraken bij elke stap zo snel mogelijk in de school zichtbaar wordt waardoor er sprake zal zijn van succeservaringen
- De uitwerking van adaptief onderwijs vorm krijgt door samenwerkend leren, leerkrachten steunen elkaar
- Klassenobservaties, gebaseerd op positieve feedback, het zelfvertrouwen bevorderend
Kortom: Wat we kinderen willen leren aan kennis en vaardigheden, verwachten we ook van onszelf!
Wij werken nu ruim 5 jaar met BAS. De successen die wij geboekt hebben met BAS, en de weg die we bewandelen, hebben we in beeld proberen te brengen middels een
presentatie.
Hoe werkt BAS?
Bouwen aan een adaptieve Schakel kan niet zonder bouwtekening. Er zijn 6, voorheen 5, ontwikkelingslijnen die samen het bouwwerk vorm geven. Elke lijn wordt vervolgens onderverdeeld in vier op elkaar gestapelde cellen. Deze cellen worden tijdens het project een voor een geopend. We verkennen eerst de inhoud en bespreken deze. Vervolgens gaan we zaken uitvoeren en oefenen. Daarna maken we samen schoolbrede afspraken over de verbeteringen die we gaan doorvoeren. Maar dan zijn we er nog niet. De afspraken worden vastgelegd in een document en de documenten worden geborgd in een kwaliteitskalender. Middels collegiale consultatie geven we elkaar vervolgens regelmatig feedback geven over de uitvoering. Pas als dit alles gebeurt, zijn we tevreden.
De ontwikkelingslijnen van BAS
Het BAS-project bestaat uit de volgende opbouw:
De eerste vijf ontwikkelingslijnen betreffen het handelen van de leerkracht. Door zijn/haar aanpak wordt het gedrag van de leerling beïnvloed. De zesde lijn gaat over de school als lerende organisatie en richt zich met name op de zorgstructuur.
Wat houden de ontwikkelingslijnen in?
- In de lijn STRUCTUUR gaat het om de concrete klasseninrichting en organisatie, inclusief de week- en jaarplanning van de leerkracht.
- De lijn INTERACTIE leert de leerkracht te reflecteren op het eigen interactiepatroon met het doel de leerlingen te brengen tot een niveau waarop ook zij op zichzelf kunnen reflecteren. We noemen dat zelfbeoordeling ofwel werken met een portfolio. De lijn interactie is in 2 delen gesplitst.
- Binnen de lijn ZELFSTANDIGE LEERHOUDING wordt de leerling stap voor stap de weg gewezen van zelfstandig werken naar zelfstandig leren.
- Bij de lijn INSTRUCTIE gaat het vooral om de organisatie en inhoud van het geven van gedifferentieerde instructie. Iets uitleggen, hoe doe je dat? En hoe speel je in op de verschillende instructiebehoeften van kinderen?
- Het leren samenwerken komt aan de orde in de lijn SAMENWERKEN. Deze lijn begint met groepsvorming en voert via het leren in tweetallen, het tandemleren en het leren in tafelgroepen naar het tutorleren.
BAS-ontwikkelingen volgen?
We zullen de onderwijskundige ontwikkelingen van het BAS-project regelmatig aan de orde stellen bij OR,MR en andere gelegenheden waar we mensen informeren. Ook de Inspecteur voor Onderwijs is zeer geinteresseerd in onze ontwikkeling die wij met BAS doormaken.
